Gzymsy w architekturze stanowią zarówno ozdobę, jak i element praktyczny, chroniący warstwę zewnętrzną elewacji przed deszczem. Od lat były one zdobione, wzory pozwalały dać upust fantazji architektów i rzeźbiarzy. W renesansie artyści wręcz rywalizowali ze sobą o tytuł najlepszego rzeźbiarza, tworząc niepowtarzalne wzory na gzymsach. Współcześnie te elementy również pełnią rolę dekoracyjną, jednak nie zawsze są tak kwieciście zdobione jak te z poprzednich epok. Dowiedz się więcej!
Każdy, kto buduje dom, doskonale wie, jak istotny jest gzyms. Ten element składowy elewacji stanowi jej podstawową ochronę przed deszczówką. Gzyms to także podstawa, do której umocowuje się rynnę. Pełni on nie tylko istotną funkcję ochronną, ale jest również ważny pod względem termoizolacji – szczególnie w okresie zimowym. Gzyms daje przyjemny dla oka efekt wizualny, nie tylko chroni, ale również stanowi dekorację budynku.
Na rynku mamy dostępnych wiele wzorów gzymsów. Niektóre są bardzo minimalistyczne, inne zachwycają detalami. Każdy z nich jest bardzo atrakcyjny wizualnie, dlatego też nie mamy wątpliwości co do tego, że każdy znajdzie coś dla siebie, a raczej coś, co idealnie dopełni elewację. W dalszych częściach artykułu podpowiemy, na co zwrócić uwagę, by wybrać odpowiednie rozwiązanie spośród wszystkich dostępnych na rynku.
Oprócz pytania, co to jest gzyms, w budownictwie niezbędna jest także wiedza, z jakich materiałów ma być on wykonany. W zasadzie zależy to głównie od producenta. Współcześnie korzysta się głównie z takich surowców jak drewno, styropian, gips. Materiał, z którego będzie zrobiony gzyms, ma ogromne znaczenie, zwłaszcza pod względem jego trwałości. Z początkiem 2020 roku firma WMB rozpoczęła produkcję gzymsów z kategorii PREMIUM. Gzymsy te produkowane są z lekkiego, ekologicznego, niepalnego i odpornego na uszkodzenia mechaniczne materiału o nazwie Verolith. Ta gama produktowa wykonana jest w całości z perlitu (perlit to zmielona skała wulkaniczna). Sztukateria serii WMB Premium Line, to luksusowe i wyjątkowo estetyczne produkty, które wypełniły lukę między standardową sztukaterią styropianową, a ciężkimi i trudnymi w montażu jak i produkcji i gzymsami z naturalnego kamienia.
Niezależnie od grubości czy kształtu, gzyms powinien być przede wszystkim wodoodporny. Jest to koniecznie szczególnie w Polsce, gdzie mamy do czynienia z dość intensywnymi opadami oraz mroźnymi zimami. Takie warunki mogą uszkodzić materiał, zwłaszcza jeśli nie byłby on odpowiednio zabezpieczony dedykowanymi farbami. Dlatego też tak ważne jest, by oprócz wzoru, brać pod uwagę również to, jak trwały jest materiał, z którego ma być wykonany gzyms elewacyjny.
W przypadku ozdób na elewację mamy do wyboru kilka rodzajów gzymsów: pod dach, gzymsy nadokienne, pośrednie (stanowiące linię graniczącą pięter). Każdy z nich ma swoje właściwości, mające na celu oprócz zdobienia, także ochronę elewacji oraz obszarów wokół okien. Dzięki ozdobnym gzymsom, zamontowanym w odpowiedni sposób, do wnętrza domu nie ma szans dostać się wilgoć, która mogłaby zniszczyć ramy okienne, a także zaszkodzić zdrowiu domowników.
Warto zastanowić się nad wyborem odpowiedniego gzymsu - dopasujmy go do stylu budynku, ale miejmy na uwadze przede wszystkim jego funkcję ochronną, aby okna z zewnątrz prezentowały się doskonale. Ozdobne gzymsy na elewację to dobry pomysł, niezależnie od stylu, w jakim został zaprojektowany budynek.
Istnieje kilka podstawowych typów gzymsów, w tym:
Aby skutecznie zamontować gzyms elewacyjny, należy oczyścić podłoże, precyzyjnie dociąć profile pod kątem 45 stopni w narożnikach, a następnie przykleić je za pomocą dedykowanej masy klejącej, dbając o szczelne wypełnienie spoin. Kluczowe jest zachowanie ciągłości izolacji oraz precyzyjne wykończenie styków masą naprawczą lub uszczelniaczem StoSeal F505, co zapobiega pęknięciom i wnikaniu wilgoci pod dekorację.
Wybór odpowiednich listew elewacyjnych zależy od ich przeznaczenia architektonicznego – wyróżniamy listwy okienne i drzwiowe (opaski), gzymsy zewnętrzne (gzymsy nadokienne, cokołowe, wieńczące) oraz bonie elewacyjne (bonie proste, narożne i pasowe). Kluczowe jest dopasowanie profilu do stylu budynku, gdzie proste, geometryczne formy dedykowane są nowoczesnym realizacjom, a bogato zdobione detale idealnie wpisują się w architekturę klasyczną i dworkową.
Aby dobrać sztukaterię do stylu skandynawskiego, postaw na minimalizm i proste, geometryczne formy, które podkreślą funkcjonalność wnętrza bez jego przytłoczenia. Wybieraj gładkie listwy przypodłogowe o wysokości 8-12 cm oraz proste listwy sufitowe w kolorze białym, aby optycznie powiększyć przestrzeń i zachować charakterystyczną dla Północy jasność.
